Korunma yolları
- KondomlarHIV’e karşı koruma sağlar ve diğer STI’ların bulaşma riskini düşürür. Vajinal seks veya anal seks sırasında prezervatif kullanın.
Oral sekssırasında ağzınıza semen ve kan girmesine (veya yutmaya) engel olun; bu şekilde HIV bulaşma riski oldukça düşer. - Sadece kendi enjeksiyon malzemenizi veya yeni malzeme kullanın.
- Anne hamilelik boyunca ilaçlarını aldığında, HIV’li annelerin bebeklerinin %99’undan fazlası HIV’siz doğmaktadır.
Eğer sizde HIV varsa ve tedavi edilmezseniz, henüz hiç bir semptomunuz yoksa bile, diğer kişileri enfekte edebilirsiniz.
Eğer HIV’e maruz kalmışsanız, “TSP” isimli bir ilaç kullanabilirsiniz. İlacı mümkün olan en çabuk şekilde alın (korunmasız temastan sonra en geç 3 gün içerisinde). İlacı korunmasız temastan sonra ne kadar kısa süre içerisinde alırsanız, enfekte olmama şansınız o kadar artar. Bir doktordan yardım alın.
Eğer HIV ilaçlarınızı her gün doğru bir şekilde alırsanız, kanınızdakiHIV miktarı (viral yük) azalır. Birkaç ay sonra virüs hala vücudunuzda olsa da izlenemez hale gelir. Başka birini enfekte etme riskiniz neredeyse yoktur.
Belirli koşullar altında, kendisinde HIV olmayan düzenli partnerinizle (düzenli ilişki) kondom kullanmadan cinsel ilişkiye girmeniz mümkündür:
- Eğer ilaçlarınızı her gün doğru olarak alırsanız ve
- Eğer en az 6 ay boyunca viral yükünüz tespit edilemezse ve
- Eğer viral yükünüz en az 6 ay önce kontrol edilmişse ve
- Artık STI’ye sahip değilseniz ve ağzınızdaki, anüsünüzdeki, penisinizdeki ya da vajinanızdakimukoza zarı zarar görmemişse.
Eğer cinsel ilişkiye kondomsuz girmek istiyorsanız bir doktorla ve partnerinizle görüşün.
Temas sonrası profilaksi (PEP) ile korunmak istiyorsanız şunları yapın
- Hızlı bir şekilde doktora gidin.
- Ardından ilacı olabildiğince hızlı bir şekilde kullanın (cinsel ilişkiye girdikten en geç üç gün sonra).
- İlacı dört hafta boyunca kullanın.
HIV değilseniz ve prezervatif kullanmadan HIV pozitif olma ihtimali olan insanlarla cinsel ilişkiye giriyorsanız kendinizi korumak için düzenli bir şekilde hap kullanabilirsiniz. İlaçla gerçekleşen bu önleyici tedbire PrEP denir. İlaçvirüsün vücudunuzda çoğalmasını engeller.
Bu ilacı kullanmak istediğinizde HIV enfeksiyonu konusunda uzman bir doktorla görüşün. İlacın masrafları yasal sağlık sigortası (GKV) tarafından karşılanır.
Mënyra të mbrojtjes
- Prezervativët mbrojnë nga HIV dhe ulin rrezikun e marrjes së IST-ve të tjera. Përdorni një prezervativ kur kryeni seksvaginal ose seks anal.
Shmangni të merrni gjak dhe spermë në gojën tuaj (ose t’i gëlltisni ato) gjatë seksit oral; më pas rreziku i marrjes së HIV bëhet shumë i ulët. - Përdorni vetëm materialin tuaj të injeksionit ose material të ri.
- Më shumë se 99% e të gjitha foshnjave të nënave me HIV janë lindur pa HIV, nëse nëna merr ilaçe gjatë shtatzënisë.
Nëse keni HIV dhe ju nuk mjekuar, ju mund të infektoni njerëz të tjerë, edhe nëse ju nuk keni asnjë simptomë ende.
Nëse ju jeni ekspozuar ndaj HIV, ju mund të merrni një ilaç të quajtur “PPE”. Merrni ilaçin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më shumë se 3 ditë pas kontaktit të pa mbrojtur). Sa më shpejt ju të filloni ta merrni atë pas kontaktit të pa mbrojtur, aq më e lartë mundësia për të mos u infektuar. Pyesni një mjek për ndihmë.
Nëse merrni ilaçet e HIV tuajat siç duhet çdo ditë, sasia e HIV në gjakun tuaj (ngarkesa virale) zvogëlohet. Pas disa muajsh shpesh mund të mos zbulohet më, megjithëse virusi është ende në trupin tuaj. Atëherë pothuajse nuk ka asnjë rrezik që ju do të infektoni dikë tjetër.
Nën kushte të caktuara, është e mundur për ju të kryeni seks pa një prezervativ me partnerin tuaj të qëndrueshëm (marrëdhënie e qëndrueshme) i cili nuk ka HIV:
- Nëse ju merrni ilaçet tuaja siç duhet çdo ditë dhe
- Nëse, për të paktën 6 muaj, ngarkesa juaj virale nuk mund të zbulohet më dhe
- Nëse ngarkesa juaj virale është kontrolluar në më pak se 6 muaj më parë dhe
- Nëse ju nuk keni ndonjë IST tjetër dhe membrana mukoze e gojës tuaj, anusi, penisi ose vagina nuk është e dëmtuar.
Flisni me një mjek dhe me partnerin tuaj nëse ju doni të kryeni seks pa një prezervativ.
Nëse dëshironi të mbroheni me PEP
- Shkoni shpejt tek një mjeke ose tek një mjek.
- Pas kësaj merrni medikamentin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më vonë se tre ditë pas marrëdhëniesseksuale).
- Merrni medikamentin katër javë rresht.
Në rast se ju nuk keni HIV dhe keni marrëdhënie seksuale me persona pa prezervativë, të cilët ka mundësi të jenë HIV pozitiv, për mbrojtjen tuaj ju mund të merrni rregullisht hapa. Ky parandalim nëpërmjet medikamenteve quhet PrEP. Ky medikament pengon virusin, që ai të shumohet në trupin tuaj.
Konsultohuni me një mjeke të specializuar për HIV ose me një mjek të specializuar për HIV, nëse dëshironi t´a përdorni këtë medikament. Shpenzimet do të mbulohen nga Kasa Shëndetësore Shtetërore (GKV).