Çdo shoqëri ka pikëpamje të ndryshme për këtë se çfarë është nderi. Nderi është shpesh i lidhur ngushtë me këtë, që një njeri të jetë i pranuar dhe i vlerësuar në shoqëri. Me qëllim që një person të pranohet në shoqëri ai duhet të përmbushë shpesh parashikime të caktuara. Nëse një person nuk i përmbush këto parashikime, kjo kuptohet shpesh si cenim i nderit vetjak ose të familjes.
Nëse cenohet nderi i familjes ose do të mund të cenohej, familjet e përdorin nganjëherë fuqinë e tyre, me qëllim që të shpëtojnë ose rivendosin nderin e familjes. Familjet përdorin edhe dhunë për këtë. Anëtarët e familjes mendojnë, se ata me anë të kësaj dhune do të rivendosin nderin e personit dhe të familjes. Kjo emërtohet si dhunë në lidhje me nderin.
Në Gjermani është e ndaluar çdo formë dhune kundrejt njerëzve të tjerë. Prandaj është po ashtu e ndaluar me ligj dhe dënohet dhuna në lidhje me nderin. Edhe nëse dikush mendon se një person paska cenuar nderin e tij ose të saj ose nderin e familjes.
Në Gjermani nuk është një cenim i nderit, nëse, për shembull, një person
- ka marrëdhënie (sekusale) para martesës,
- para martesës nuk është më e virgjër,
- u përdhunua (përdhunimi është në Gjermani një vepër penale dhe i ndaluar me ligj),
- është larguar nga familja për të jetuar në një vend tjetër,
- mbrohet kundër një martese të aranzhuar,
- sillet ndryshe sesa si e do familja, për shembull, nuk shkon pas shkollës menjëherë në shtëpi,
- vishet ndryshe, sesa si e do familja këtë,
- nuk dëshiron të jetë më bashkë me bashkëshorten/bashkëshortin dhe do të largohet nga ajo ose ai,
- lë të bëhet një ndërprerje e shtatzënisë.
Format e dhunës në lidhje me nderin
Në shumë shoqëri burrat kanë më tepër liri dhe fuqi se gratë. Rolet e burrave dhe grave (rolet sipas gjinive) janë shumë të ndryshme. Prandaj janë më tepër gratë viktima të dhunës në lidhje me nderin.
Dhuna në lidhje me nderin mund të ketë shumë forma, për shembull:
- Kontroll: Vajza ose gruaja mbikëqyret nga anëtarët e familjes dhe nuk lejohet të dalë me shoqet/shokët ose të ushtrojë sport.
- Dënim fizik: Vajza ose gruaja shkelmohet ose goditet.
- Dënim psikologjik: Vajza ose gruaja fyhet ose kërcënohet, anëtarët e tjerë të familjes nuk flasin më me të, nuk e shohin më atë dhe e injorojnë praninë e saj.
- Vajza ose gruaja martohet kundër dëshirës së saj (martesa me detyrim).
- Vajza ose gruaja detyrohet të kryejë vetëvrasje.
- Vajza ose gruaja vritet nga një anëtar tjetër i familjes.
Nganjëherë përjetojnë edhe burrat dhunë në lidhje me nderin, për shembull nëse ata janë homoseksualë ose nëse ata nuk janë dakord me një martesë të aranzhuar.
Dhuna mund të ushtrohet nëpërmjet më tepër se një anëtari të familjes. Autorët janë në shumicën e rasteve burra dhe rrallë gra. Nganjëherë është partnerja/partneri një person që ushtron dhunë.
Kërkoni ndihmë
Nëse ju jeni viktimë e dhunës në lidhje me nderin ose kini frikë nga kjo, kërkoni ndihmë:
- Flisni me dikë, të cilit ju i besoni.
- Nëse ju shkoni në shkollë, mund t’iu drejtoheni mësueseve/mësuesve, të cilët mund t’ju ndihmojnë më tej. Flisni mbi frikën tuaj nga dhuna. Tregoni me saktësi, nga se kini frikë. Atëherë mësuesja/mësuesi juaj mund t’ju ndihmojë juve më mirë.
- Drejtohuni tek organizata të specializuara ose vende këshillimi, të cilat mund t’ju ndihmojnë. Për shembull ”Terre des Femmes”.
- Drejtohuni tek policia. Flisni mbi dhunën. Tregoni me saktësi, çfarë ndodh me ju. Atëherë policia mund t’ju ndihmojë.
Кожне суспільство має різні погляди на те, що таке честь. Честь часто тісно пов’язана з тим, як людину визнають та цінують в суспільстві. Часто людина має відповідати певним очікуванням, щоб її визнавали. Коли людина не виправдовує цих очікувань, це часто сприймається як приниження власної чи сімейної честі.
Коли честь сім’ї принижується або може бути принижена, сім’ї іноді використовують свій вплив, щоб врятувати або відновити сімейну честь. Для цього сім’ї використовують навіть насильство. Члени родини вважають, що таким насильством вони відновлюють честь особи та родини. Це називається насильством задля порятунку честі.
У Німеччині заборонена будь-яка форма насильства по відношенню до інших людей. Тому насильство задля порятунку честі також заборонено законом і переслідується законом. Навіть якщо хтось вважає, що інша людина посягнула на його/її честь або честь родини.
В Німеччині не є приниженням честі, якщо хтось, наприклад,
- має (сексуальні) відносини до шлюбу,
- втрачає незайманість до шлюбу,
- був зґвалтований (у Німеччині зґвалтування є кримінальним злочином і переслідується законом),
- залишив родину, щоб жити в іншому місті,
- опирається шлюбу за домовленістю,
- чинить інший опір, поступаючи не так, як хоче родина, наприклад не іде додому відразу після школи,
- вдягається не так, як хотіла б родина,
- більше не хоче бути разом зі свої партнером/партнеркою в шлюбі та залишає його/її,
- робить аборт.
Форми насильства задля порятунку честі
У багатьох суспільствах чоловіки мають більше свободи та влади, ніж жінки. Ролі чоловіків і жінок (гендерні ролі) дуже різні. Тому жертвами насильства задля порятунку честі стають переважно жінки.
Насильство задля порятунку честі може мати різні форми, наприклад:
- Контроль: За дівчиною чи жінкою спостерігають члени сім’ї, їй забороняють гуляти з друзями чи займатися спортом.
- Тілесні покарання: Дівчину або жінку штовхають або б’ють.
- Психологічні покарання: Дівчину або жінку ображають або погрожують їй, інші члени сім'ї припиняють розмовляти з нею, не дивляться на неї та ігнорують її присутність.
- Дівчину або жінку одружують проти її волі (примусовий шлюб).
- Дівчину або жінку змушують покінчити життя самогубством.
- Дівчину чи жінку вбиває інший член родини.
Іноді чоловіки також зазнають насильства задля порятунку честі, наприклад, якщо вони гомосексуалісти або якщо вони не погоджуються на шлюб за домовленістю.
Насильство може чинитись кількома членами сім’ї. Виконавцями є переважно чоловіки й іноді жінки. Іноді це партнерка/партнер іншої особи.
Пошук допомоги
Якщо ви стали жертвою насильства задля порятунку честі або боїтеся, що можете стати нею, зверніться за допомогою:
- Поговоріть з кимось, кому можете довіряти.
- Якщо Ви ходите до школи, Ви можете звернутися до своєї вчительки/ свого вчителя, які зможуть Вам допомогти. Розкажіть, що Ви боїтеся насильства. Розкажіть, чого саме Ви боїтеся. Тоді вчитель зможе Вам краще допомогти.
- Зверніться до спеціальних організацій або консультаційних центрів, які зможуть Вам допомогти. Наприклад, Terre des Femmes.
- Зверніться до поліції. Розкажіть про насильство. Розкажіть, що саме відбувається. Тоді поліція зможе Вам допомогти.