SQShqip – Dhunë në lidhje me nderin

Çdo shoqëri ka pikëpamje të ndryshme për këtë se çfarë është nderi. Nderi është shpesh i lidhur ngushtë me këtë, që një njeri të jetë i pranuar dhe i vlerësuar në shoqëri. Me qëllim që një person të pranohet në shoqëri ai duhet të përmbushë shpesh parashikime të caktuara. Nëse një person nuk i përmbush këto parashikime, kjo kuptohet shpesh si cenim i nderit vetjak ose të familjes.
Nëse cenohet nderi i familjes ose do të mund të cenohej, familjet e përdorin nganjëherë fuqinë e tyre, me qëllim që të shpëtojnë ose rivendosin nderin e familjes. Familjet përdorin edhe dhunë për këtë. Anëtarët e familjes mendojnë, se ata me anë të kësaj dhune do të rivendosin nderin e personit dhe të familjes. Kjo emërtohet si dhunë në lidhje me nderin.

Në Gjermani është e ndaluar çdo formë dhune kundrejt njerëzve të tjerë. Prandaj është po ashtu e ndaluar me ligj dhe dënohet dhuna në lidhje me nderin. Edhe nëse dikush mendon se një person paska cenuar nderin e tij ose të saj ose nderin e familjes.

Në Gjermani nuk është një cenim i nderit, nëse, për shembull, një person

  • ka marrëdhënie (sekusale) para martesës,
  • para martesës nuk është më e virgjër,
  • u përdhunua (përdhunimi është në Gjermani një vepër penale dhe i ndaluar me ligj),
  • është larguar nga familja për të jetuar në një vend tjetër,
  • mbrohet kundër një martese të aranzhuar,
  • sillet ndryshe sesa si e do familja, për shembull, nuk shkon pas shkollës menjëherë në shtëpi,
  • vishet ndryshe, sesa si e do familja këtë,
  • nuk dëshiron të jetë më bashkë me bashkëshorten/bashkëshortin dhe do të largohet nga ajo ose ai,
  • lë të bëhet një ndërprerje e shtatzënisë.

Format e dhunës në lidhje me nderin

Në shumë shoqëri burrat kanë më tepër liri dhe fuqi se gratë. Rolet e burrave dhe grave (rolet sipas gjinive) janë shumë të ndryshme. Prandaj janë më tepër gratë viktima të dhunës në lidhje me nderin.
Dhuna në lidhje me nderin mund të ketë shumë forma, për shembull:

  • Kontroll: Vajza ose gruaja mbikëqyret nga anëtarët e familjes dhe nuk lejohet të dalë me shoqet/shokët ose të ushtrojë sport.
  • Dënim fizik: Vajza ose gruaja shkelmohet ose goditet.
  • Dënim psikologjik: Vajza ose gruaja fyhet ose kërcënohet, anëtarët e tjerë të familjes nuk flasin më me të, nuk e shohin më atë dhe e injorojnë praninë e saj.
  • Vajza ose gruaja martohet kundër dëshirës së saj (martesa me detyrim).
  • Vajza ose gruaja detyrohet të kryejë vetëvrasje.
  • Vajza ose gruaja vritet nga një anëtar tjetër i familjes.

Nganjëherë përjetojnë edhe burrat dhunë në lidhje me nderin, për shembull nëse ata janë homoseksualë ose nëse ata nuk janë dakord me një martesë të aranzhuar.

Dhuna mund të ushtrohet nëpërmjet më tepër se një anëtari të familjes. Autorët janë në shumicën e rasteve burra dhe rrallë gra. Nganjëherë është partnerja/partneri një person që ushtron dhunë.

Kërkoni ndihmë

Nëse ju jeni viktimë e dhunës në lidhje me nderin ose kini frikë nga kjo, kërkoni ndihmë:

  • Flisni me dikë, të cilit ju i besoni.
  • Nëse ju shkoni në shkollë, mund t’iu drejtoheni mësueseve/mësuesve, të cilët mund t’ju ndihmojnë më tej. Flisni mbi frikën tuaj nga dhuna. Tregoni me saktësi, nga se kini frikë. Atëherë mësuesja/mësuesi juaj mund t’ju ndihmojë juve më mirë.
  • Drejtohuni tek organizata të specializuara ose vende këshillimi, të cilat mund t’ju ndihmojnë. Për shembull ”Terre des Femmes”.
  • Drejtohuni tek policia. Flisni mbi dhunën. Tregoni me saktësi, çfarë ndodh me ju. Atëherë policia mund t’ju ndihmojë.

PLPolski – Przemoc motywowana honorem

Każde społeczeństwo ma inne poglądy na temat tego, czym jest honor. Honor często jest ściśle związany z tym, że człowiek jest akceptowany i szanowany w społeczeństwie. Często dana osoba musi spełniać określone oczekiwania, aby być akceptowaną.  Jeżeli dana osoba nie spełnia tych oczekiwań, wówczas często rozumiane jest to jako naruszenie własnego honoru lub honoru rodziny.

Jeżeli naruszony zostanie lub mógłby zostać naruszony honor rodziny, wówczas rodziny niekiedy wykorzystują swą siłę, aby ratować honor rodziny lub ponownie go odbudować. Rodziny te stosują w tym celu także przemoc. Członkowie rodziny myślą, że poprzez zastosowanie tej przemocy odbudują honor danej osoby i rodziny. Jest to jednak określane mianem przemocy motywowanej honorem.

W Niemczech każda forma przemocy w stosunku do drugiego człowieka jest zakazana. Dlatego też również przemoc motywowana honorem jest prawnie zabroniona i jest karana. Nawet jeśli ktoś uważa, że druga osoba naruszyła jego lub swój własny honor lub też honor rodziny.

W Niemczech nie dochodzi do naruszenia honoru, gdy na przykład jakaś osoba

  • pozostaje w związkach (seksualnych) przed zawarciem małżeństwa,
  • przed zawarciem małżeństwa nie jest już dziewicą / prawiczkiem,
  • została zgwałcona (zgwałcenie stanowi w Niemczech czyn karalny i jest prawnie zabronione),
  • opuściła rodzinę, aby żyć w innym miejscu,
  • wzbrania się przed zaaranżowanym małżeństwem,
  • zachowuje się inaczej, niż chce tego rodzina, na przykład po szkole nie przychodzi od razu do domu,
  • ubiera się inaczej, niż chciałaby tego rodzina,
  • nie chce już dłużej być razem ze swoją żoną / swoim mężem i ją lub go opuszcza,
  • dokonuje aborcji.

Formy przemocy motywowanej honorem

W wielu społeczeństwach mężczyźni mają więcej wolności i władzy niż kobiety. Role mężczyzn i kobiet (role płciowe) bardzo się od siebie różnią. Dlatego też najczęściej kobiety stają się ofiarą przemocy motywowanej honorem.
Przemoc motywowana honorem może mieć różne formy, na przykład:

  • Kontrola: Dziewczyna lub kobieta jest kontrolowana przez członków rodziny i nie wolno jej wychodzić lub uprawiać sportu z przyjaciółkami / przyjaciółmi.
  • Kara cielesna: Dziewczyna lub kobieta jest kopana lub bita.
  • Kara psychologiczna: Dziewczyna lub kobieta jest obrażana lub otrzymuje groźby, inni członkowie rodziny już z nią nie rozmawiają, nie patrzą na nią oraz ignorują jej obecność.
  • Dziewczyna lub kobieta zostaje wydana za mąż wbrew swojej woli (małżeństwo wymuszone).
  • Dziewczyna lub kobieta zmuszana jest do popełnienia samobójstwa.
  • Dziewczyna lub kobieta zostaje zamordowana przez jednego z członków rodziny.

Czasami także mężczyźni doświadczają przemocy motywowanej honorem, na przykład jeżeli są osobami homoseksualnymi lub gdy nie zgadzają się na zaaranżowane małżeństwo.

Przemoc może być stosowana przez więcej niż jednego członka rodziny. Sprawcami najczęściej są mężczyźni a rzadziej kobiety. Czasami jest to partnerka / partner danej osoby.

Szukanie pomocy

Jeżeli jesteś ofiarą przemocy motywowanej honorem lub się jej obawiasz, wówczas poszukaj dla siebie pomocy:
Porozmawiaj z kimś, komu możesz zaufać.

  • Jeżeli chodzisz do szkoły, możesz zwrócić się do swoich nauczycielek / nauczycieli, którzy mogą Ci pomóc. Porozmawiaj o swoim strachu przed przemocą. Opowiedz dokładnie, czego się boisz. Wtedy nauczycielka / nauczyciel będzie mógł Ci lepiej pomóc.
  • Zwróć się do wyspecjalizowanych organizacji lub poradni, które mogą Ci pomóc. Na przykład Terre des Femmes.
  • Zwróć się do policji. Porozmawiaj o przemocy. Opowiedz dokładnie, co Ci się przydarzyło. Wtedy policja będzie mogła Ci pomóc.