Kadının yumurta hücreleri, yumurtalıklarının içerisinde bulunur. Her ay olgunlaşmış bir yumurta hücresi yumurtalıktan dışarı atılır. Buna yumurtlama denir.
Yumurta kanallarından biri yumurta hücresinirahme taşır. Kadının rahmi her ay gebeliğe hazırlanır: Rahmin mukozası gittikçe kalınlaşır. Mukoza, yumurta hücresi için bir yuva işlevi görür (aşılama).
Yumurta hücresi döllenmediğinde kadın gebe kalmaz. Mukoza ve kan rahimden vajinaya akar ve vücuttan atılır. Buna adet kanaması denir (menstrüasyon).
Adet kanaması yaklaşık üç ila yedi gün arasında sürer. Adet kanamasının süresi her kadında farklıdır. Ardından mukoza tekrar kalınlaşmaya başlar. Böylelikle yeni bir adet döngüsü başlar.
Adet kanaması sırasında kullanılabilecek çeşitli ürünler vardır. Bunlar örneğin ped, tampon, adet süngerleri ya da adet kabıdır.
İlk adet kanaması
Bir kız ergenlik döneminde, genellikle 11 ila 15 yaş arasında doğurgan (fertil) olur. Bir kız doğurgan olduğunda çocuk sahibi olabilir. Bir kız ilk yumurtlamanın gerçekleşmesinin ardından doğurgandır. Hatta ilk adet kanamasından önce de gebe kalabilir. İlk cinsel birleşmede bile gebe kalması mümkündür.
Menopoz: Adet kanamasının sonlanması
Bir kadın 45 ila 55 yaşından sonra adet kanaması görmemeye başlar. Adet görmeme yaşı her kadında farklıdır. Kadının son adet kanamasını gördüğü döneme menopoz denir. Kadın bundan sonra gebe kalamaz.
Menopoza girmeden bir süre önce adet kanamaları düzensiz olur. Bu döneme menopoz dönemi de denir. Menopoz dönemi birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Bir kadın korunmadığında menopoz döneminde de gebe kalabilir. Bu konuyu kadın doktorunuzla konuşmak iyi olur.
Menopoz döneminde kadınlık hormonlarının üretimi değişikliğe uğrar. Bazı kadınlarda bu dönemde rahatsızlıklar ortaya çıkar: Bunlar örneğin sıcak basması, ruh halindeki ani değişimler, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, baş ağrısı ve yorgunluktur. Vajina mukozası daha kolay kurur ve daha kolay yaralanabilir.
Gebeliği önleme yöntemleri
Gebeliği önleme yöntemlerinden bazıları ya rahmin mukozasının kalınlaşmasını ya da bir yumurta hücresinin olgunlaşmasını (yumurtlama) engeller. Bunu örneğin doğum kontrol hapları ve hormonlu spiraller yapar. Böyle olduğunda kadın ya hiç adet kanaması görmez ya da çok az görür.
Cinsel ilişki
Bazı kadınlar adet kanaması gördükleri dönemde de cinsel ilişki yaşamak isterler. Bazıları da istemezler. Siz cinsel ilişkiye girmek istiyorsanız bunu yapabilirsiniz. Bunun sağlık açısından herhangi bir riski yoktur.
Adet kanamanız olduğu sırada gebe kalabilirsiniz. Gebe kalmak istemiyorsanız bir gebelik önleme yöntemi kullanın.
Adet döneminde korunmasız bir şekilde cinsel ilişkiye girerseniz HIVvirüsü daha kolay bulaşır.
Vezët e një gruaje qëndrojnë në vezoret. Çdo muaj largohet një vezë e pjekur nga vezoret. Kjo do të thotë ovulacion.
Një prej gypave të falopit transporton vezët në mitër. Mitra e gruas parapërgatitet çdo muaj për një shtatzëni: Membrana mukozë e mitrës bëhet e trashë. Membrana mukozë shërben si fole për vezën (fekondimi).
Nëse veza nuk fekondohet, gruaja nuk mbetet shtatzënë. Membrana mukozë dhe gjaku rrjedhin nga mitra në vaginë dhe jashtë trupit. Kjo quhet cikël menstrual (menstruacion).
Një cikël menstrual zgjat afërsisht tre deri në shtatë ditë. Kohëzgjatja është e ndryshme tek çdo grua. Fillon të rritet përsëri membranë mukozë e re dhe fillon një cikël i ri.
Gjaku i ciklit menstrual mund të mblidhet me mjete të ndryshme. Këtu bëjnë pjesë peceta higjienike, tamponë, sfungjerë të vegjël menstruacioni ose kupa menstruacioni.
Cikli i parë menstrual
Një vajzë bëhet gjatë pubertetitpjellore, në përgjithësi në moshën prej 11 deri në 15 vjet. Nëse një vajzë është pjellore, ajo mund të bëjë fëmijë. Një vajzë është pjellore që prej ovulacionit të parë. Ajo mund të mbetet shtatzënë që para ciklit të parë menstrual. Edhe nëse ajo ka për herë marrëdhënie seksuale, ajo mund të mbetet shtatzënë.
Menopauza: Fundi i ciklit të menstruacioneve
Që në një moshë prej 45 deri në 55 vjeç një grua nuk ka më cikël menstruacionesh. Mosha e saktë është tek çdo grua ndryshe. Momenti i ciklit të fundit të menstruacioneve emërtohet si menopauzë. Gruaja pas kësaj nuk mund të mbetet më shtatzënë.
Njëfarë kohë para menopauzës ciklet e menstruacioneve janë të çrregullta. Kjo kohë quhet edhe vitet e menopauzës. Vitet e menopauzës mund të zgjatin prej disa muajsh deri në disa vjet. Gruaja mund të mbetet shtatzënë edhe në vitet e menopauzës, nëse ajo nuk parandalon. Flisni për këtë më së mirë me gjinekologen/gjinekologun tuaj.
Në vitet e menopauzës ndryshon prodhimi i hormoneve. Tek disa gra shfaqen në këtë kohë ankesa, për shembull valë të nxehta, lëkundje të gjendjes shpirtërore, pagjumësi, vështirësi të përqendrimit, dhimbje koke dhe lodhje. Membrana mukozë e vaginës thahet dhe është e lëndueshme lehtë.
Metodat e kontracepsionit
Disa metoda kontracepsioni pengojnë, që të rritet membrana mukozë në mitër dhe që një vezë të piqet (ovulacioni). Këtu bëjnë pjesë disa pilula dhe spiralet hormonale. Në këtë rast gruaja nuk ka gjakderdhje ose shumë pak.
Marrëdhënie seksuale
Disa gra dëshirojnë edhe gjatë ciklit të tyre menstrual të kenë marrëdhënie seksuale, të tjera jo. Nëse ju e dëshironi këtë, mund të kryeni marrëdhënie seksuale gjatë ciklit menstrual. Gjatë kësaj nuk ka asnjë rrezikshëndetësor.
Ju mund të mbeteni shtatzënë gjatë ciklit tuaj menstrual. Nëse ju nuk dëshironi të mbeteni shtatzënë, do të duhej të merrni një mjet kontracepsioni.
Në rast të marrëdhënieve seksuale të pambrojtura gjatë ciklit menstrual ju mund të merrni më lehtë HIV.