Mënyra të mbrojtjes
- Prezervativët mbrojnë nga HIV dhe ulin rrezikun e marrjes së IST-ve të tjera. Përdorni një prezervativ kur kryeni seksvaginal ose seks anal.
Shmangni të merrni gjak dhe spermë në gojën tuaj (ose t’i gëlltisni ato) gjatë seksit oral; më pas rreziku i marrjes së HIV bëhet shumë i ulët. - Përdorni vetëm materialin tuaj të injeksionit ose material të ri.
- Më shumë se 99% e të gjitha foshnjave të nënave me HIV janë lindur pa HIV, nëse nëna merr ilaçe gjatë shtatzënisë.
Nëse keni HIV dhe ju nuk mjekuar, ju mund të infektoni njerëz të tjerë, edhe nëse ju nuk keni asnjë simptomë ende.
Nëse ju jeni ekspozuar ndaj HIV, ju mund të merrni një ilaç të quajtur “PPE”. Merrni ilaçin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më shumë se 3 ditë pas kontaktit të pa mbrojtur). Sa më shpejt ju të filloni ta merrni atë pas kontaktit të pa mbrojtur, aq më e lartë mundësia për të mos u infektuar. Pyesni një mjek për ndihmë.
Nëse merrni ilaçet e HIV tuajat siç duhet çdo ditë, sasia e HIV në gjakun tuaj (ngarkesa virale) zvogëlohet. Pas disa muajsh shpesh mund të mos zbulohet më, megjithëse virusi është ende në trupin tuaj. Atëherë pothuajse nuk ka asnjë rrezik që ju do të infektoni dikë tjetër.
Nën kushte të caktuara, është e mundur për ju të kryeni seks pa një prezervativ me partnerin tuaj të qëndrueshëm (marrëdhënie e qëndrueshme) i cili nuk ka HIV:
- Nëse ju merrni ilaçet tuaja siç duhet çdo ditë dhe
- Nëse, për të paktën 6 muaj, ngarkesa juaj virale nuk mund të zbulohet më dhe
- Nëse ngarkesa juaj virale është kontrolluar në më pak se 6 muaj më parë dhe
- Nëse ju nuk keni ndonjë IST tjetër dhe membrana mukoze e gojës tuaj, anusi, penisi ose vagina nuk është e dëmtuar.
Flisni me një mjek dhe me partnerin tuaj nëse ju doni të kryeni seks pa një prezervativ.
Nëse dëshironi të mbroheni me PEP
- Shkoni shpejt tek një mjeke ose tek një mjek.
- Pas kësaj merrni medikamentin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më vonë se tre ditë pas marrëdhëniesseksuale).
- Merrni medikamentin katër javë rresht.
Në rast se ju nuk keni HIV dhe keni marrëdhënie seksuale me persona pa prezervativë, të cilët ka mundësi të jenë HIV pozitiv, për mbrojtjen tuaj ju mund të merrni rregullisht hapa. Ky parandalim nëpërmjet medikamenteve quhet PrEP. Ky medikament pengon virusin, që ai të shumohet në trupin tuaj.
Konsultohuni me një mjeke të specializuar për HIV ose me një mjek të specializuar për HIV, nëse dëshironi t´a përdorni këtë medikament. Shpenzimet do të mbulohen nga Kasa Shëndetësore Shtetërore (GKV).
Sposoby ochrony
- Prezerwatywy chronią przed wirusem HIV i zmniejszają ryzyko zarażenia się innymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową. Używaj Prezerwatywy podczas seksu waginalnego i seksu analnego.
Unikaj przedostawania się krwi i spermy do jamy ustnej (lub połykania tych substancji) podczas seksu oralnego. W takiej sytuacji ryzyko zarażenia się wirusem HIV znacznie wzrasta. - Korzystaj wyłącznie z własnego lub nowego materiału do iniekcji.
- Ponad 99% dzieci matek będących nosicielami wirusa HIV rodzi się bez wirusa, jeżeli matka przyjmuje leki w trakcie ciąży.
Jeżeli jesteś nosicielem wirusa HIV i nie poddajesz się leczeniu, możesz zarazić innych ludzi, nawet jeżeli jeszcze nie wystąpiły objawy.
W przypadku narażenia na wirusa HIV możesz skorzystać z profilaktyki poekspozycyjnej HIV. Przyjmij lek tak szybko, jak to możliwe (nie później niż 3 dni po wystąpieniu niezabezpieczonego kontaktu). Im szybciej zaczniesz przyjmowanie leku po wystąpieniu kontaktu bez zabezpieczenia, tym większa szansa, że nie ulegniesz zakażeniu. Zwróć się do lekarza o pomoc.
Jeżeli każdego dnia w sposób prawidłowy przyjmujesz leki przeciw wirusowi HIV, ilość wirusa we krwi (wiremia) obniży się. Po kilku miesiącach nie można go wykryć, mimo że wirus nadal znajduje się w organizmie. Wówczas nie zachodzi praktycznie jakiekolwiek ryzykozarażenia innej osoby.
Pod pewnymi warunkami możliwe jest uprawianie seksu bez prezerwatywy ze stałym partnerem (stały związek), który nie jest nosicielem wirusa HIV.
- Jeżeli każdego dnia prawidłowo przyjmujesz leki, oraz
- Jeżeli przez ostatnie 6 miesięcy nie udało się wykryć wiremii, oraz
- Jeżeli wiremia była badana mniej niż 6 miesięcy temu, oraz
- Jeżeli nie masz innej infekcji przenoszonej drogą płciową, a błona śluzowa jamy ustnej, odbytu, prącia lub pochwy nie jest uszkodzona.
Porozmawiaj z lekarzem i partnerem, jeżeli chcesz uprawiać seks bez prezerwatywy.
Jeżeli nie jesteś nosicielemwirusaHIV i uprawiasz seks bez prezerwatywy z osobami, które mogą być nosicielami wirusa HIV, możesz regularnie zażywać tabletki w celu zapewnienia ochrony. Ta profilaktyka oparta na lekach nazywa się profilaktyką przedekspozycyjną PrEP. Lek zapobiega namnażaniu się wirusa w Twoim organizmie.
Porozmawiaj z lekarzem, który specjalizuje się w leczeniu zakażeń wirusem HIV, jeżeli chcesz stosować lek. Koszty pokrywa ustawowe ubezpieczenie zdrowotne ([niem.] GKV).