Начини за защита
- Презервативите предпазват от ХИВ и намаляват риска от заразяване с други БППП. Използвайте презерватив, когато правите вагинален секс или анален секс.
Избягвайте контакт с кръв и семенна течност в устата (или поглъщането им) при орален секс; така рискът от заразяване с ХИВ е много малък. - Използвайте само ваш собствен инжекционен материал или нов материал.
- Повече от 99 % от всички деца на майки с ХИВ се раждат без ХИВ, ако майката взима лекарства по време на бременността.
Ако имате ХИВ и не се лекувате, може да заразите други хора дори ако вече нямате симптоми.
Ако сте изложени на ХИВ, може да взимате лекарство, което се нарича вторична профилактика. Вземете лекарството колкото е възможно по-бързо (не по-късно от 3 дни след небезопасен контакт). Колкото по-скоро започнете да го взимате след небезопасен контакт, толкова по-голям е шансът да не се заразите. Обърнете се към лекар за помощ.
Ако взимате редовно вашите лекарства за ХИВ всеки ден, количеството ХИВ в кръвта (концентрация на вируса в кръвта) ви намалява. След няколко месеца обикновено той вече не може да се проследява, въпреки че вирусът остава във вашето тяло. В този случай почти липсва риск да заразите някой друг.
При определени условия е възможно да правите секс без презерватив с вашия стабилен партньор (стабилна връзка), който няма ХИВ:
- Ако взимате по съответния начин вашите лекарства всеки ден, и
- Ако в продължение на най-малко 6 месеца не може вече да се открие концентрация на вируса, и
- Ако концентрацията на вируса в кръвта е проверена преди по-малко от 6 месеца, и
- Ако нямате друга БППП и лигавицата на устата ви, ануса, пениса или влагалището не е разкъсана.
Разговаряйте с лекар и с вашия партньор, ако искате да правите секс без презерватив.
Ако нямате ХИВ и правите секс без презерватив с хора, които може да са ХИВ-позитивни, можете да взимате редовно таблетки, за да се предпазите. Тази превенция на базата на лекарства се нарича PrEP. Лекарството спира размножаването на вируса в тялото ви.
Ако искате да използвате лекарството, посъветвайте се с лекар, който е специалист по ХИВ. Разходите се покриват от задължителното здравно осигуряване (GKV).
Mënyra të mbrojtjes
- Prezervativët mbrojnë nga HIV dhe ulin rrezikun e marrjes së IST-ve të tjera. Përdorni një prezervativ kur kryeni seksvaginal ose seks anal.
Shmangni të merrni gjak dhe spermë në gojën tuaj (ose t’i gëlltisni ato) gjatë seksit oral; më pas rreziku i marrjes së HIV bëhet shumë i ulët. - Përdorni vetëm materialin tuaj të injeksionit ose material të ri.
- Më shumë se 99% e të gjitha foshnjave të nënave me HIV janë lindur pa HIV, nëse nëna merr ilaçe gjatë shtatzënisë.
Nëse keni HIV dhe ju nuk mjekuar, ju mund të infektoni njerëz të tjerë, edhe nëse ju nuk keni asnjë simptomë ende.
Nëse ju jeni ekspozuar ndaj HIV, ju mund të merrni një ilaç të quajtur “PPE”. Merrni ilaçin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më shumë se 3 ditë pas kontaktit të pa mbrojtur). Sa më shpejt ju të filloni ta merrni atë pas kontaktit të pa mbrojtur, aq më e lartë mundësia për të mos u infektuar. Pyesni një mjek për ndihmë.
Nëse merrni ilaçet e HIV tuajat siç duhet çdo ditë, sasia e HIV në gjakun tuaj (ngarkesa virale) zvogëlohet. Pas disa muajsh shpesh mund të mos zbulohet më, megjithëse virusi është ende në trupin tuaj. Atëherë pothuajse nuk ka asnjë rrezik që ju do të infektoni dikë tjetër.
Nën kushte të caktuara, është e mundur për ju të kryeni seks pa një prezervativ me partnerin tuaj të qëndrueshëm (marrëdhënie e qëndrueshme) i cili nuk ka HIV:
- Nëse ju merrni ilaçet tuaja siç duhet çdo ditë dhe
- Nëse, për të paktën 6 muaj, ngarkesa juaj virale nuk mund të zbulohet më dhe
- Nëse ngarkesa juaj virale është kontrolluar në më pak se 6 muaj më parë dhe
- Nëse ju nuk keni ndonjë IST tjetër dhe membrana mukoze e gojës tuaj, anusi, penisi ose vagina nuk është e dëmtuar.
Flisni me një mjek dhe me partnerin tuaj nëse ju doni të kryeni seks pa një prezervativ.
Nëse dëshironi të mbroheni me PEP
- Shkoni shpejt tek një mjeke ose tek një mjek.
- Pas kësaj merrni medikamentin sa më shpejt që të jetë e mundur (jo më vonë se tre ditë pas marrëdhëniesseksuale).
- Merrni medikamentin katër javë rresht.
Në rast se ju nuk keni HIV dhe keni marrëdhënie seksuale me persona pa prezervativë, të cilët ka mundësi të jenë HIV pozitiv, për mbrojtjen tuaj ju mund të merrni rregullisht hapa. Ky parandalim nëpërmjet medikamenteve quhet PrEP. Ky medikament pengon virusin, që ai të shumohet në trupin tuaj.
Konsultohuni me një mjeke të specializuar për HIV ose me një mjek të specializuar për HIV, nëse dëshironi t´a përdorni këtë medikament. Shpenzimet do të mbulohen nga Kasa Shëndetësore Shtetërore (GKV).