Jede Gesellschaft hat unterschiedliche Ansichten darüber, was Ehre ist. Ehre ist oft eng verbunden damit, dass ein Mensch in der Gesellschaft anerkannt und wertgeschätzt wird. Oft muss eine Person bestimmte Erwartungen erfüllen, um anerkannt zu werden. Wenn eine Person diese Erwartungen nicht erfüllt, wird das oft als Verletzung der eigenen oder der Familienehre verstanden.
Wenn die Ehre der Familie verletzt wird oder verletzt werden könnte, nutzen Familien manchmal ihre Macht, um die Ehre der Familie zu retten oder wiederherzustellen. Die Familien wenden dafür auch Gewalt an. Die Mitglieder der Familie denken, dass sie durch diese Gewalt die Ehre der Person und der Familie wiederherstellen. Das wird als ehrbezogene Gewalt bezeichnet.
In Deutschland ist jede Form von Gewalt gegenüber anderen Menschen verboten. Deshalb ist auch ehrbezogene Gewalt gesetzlich verboten und wird bestraft. Auch wenn jemand meint, eine andere Person habe seine oder ihre Ehre oder die Ehre der Familie verletzt.
In Deutschland ist es keine Verletzung der Ehre, wenn zum Beispiel eine Person
- (sexuelle) Beziehungen vor der Heirat hat,
- vor der Heirat nicht mehr Jungfrau ist,
- vergewaltigt wurde (Vergewaltigung ist in Deutschland eine Straftat und gesetzlich verboten),
- die Familie verlassen hat, um an einem anderen Ort zu leben,
- sich gegen eine arrangierte Heirat wehrt,
- sich anders verhält, als die Familie das will, zum Beispiel nach der Schule nicht sofort nach Hause geht,
- sich anders anzieht, als die Familie das möchte,
- nicht mehr mit der Ehepartnerin/dem Ehepartnerin zusammen sein möchte und sie oder ihn verlässt,
- einen Schwangerschaftsabbruch vornehmen lässt.
Formen von ehrbezogener Gewalt
In vielen Gesellschaften haben Männer mehr Freiheiten und Macht als Frauen. Die Rollen der Männer und Frauen (Geschlechterrollen) sind sehr verschieden. Deshalb sind meistens Frauen Opfer ehrbezogener Gewalt.
Ehrbezogene Gewalt kann viele Formen haben, zum Beispiel:
- Kontrolle: Das Mädchen oder die Frau wird von Familienmitgliedern überwacht und darf nicht mit Freundinnen/Freunden weggehen oder Sport treiben.
- Körperliche Bestrafung: Das Mädchen oder die Frau wird getreten oder geschlagen.
- Psychologische Bestrafung: Das Mädchen oder die Frau wird beleidigt oder bedroht, die anderen Mitglieder der Familie sprechen nicht mehr mit ihr, schauen sie nicht an und ignorieren ihre Anwesenheit.
- Das Mädchen oder die Frau wird gegen ihren Willen verheiratet (Zwangsheirat).
- Das Mädchen oder die Frau wird gezwungen, Selbstmord zu begehen.
- Das Mädchen oder die Frau wird von einem andern Familienmitglied ermordet.
Manchmal erleben auch Männer ehrbezogene Gewalt, zum Beispiel wenn sie homosexuell sind oder wenn sie mit einer arrangierten Heirat nicht einverstanden sind.
Die Gewalt kann durch mehr als ein Familienmitglied ausgeübt werden. Die Täter sind meistens Männer und selten Frauen. Manchmal ist es die Partnerin/der Partner einer Person.
Hilfe suchen
Wenn Sie Opfer ehrbezogener Gewalt sind oder Angst davor haben, suchen Sie sich Hilfe:
- Sprechen Sie mit jemandem, dem Sie vertrauen können.
- Wenn Sie zur Schule gehen, können Sie sich an Ihre Lehrerinnen/Lehrer wenden, die Ihnen weiterhelfen können. Sprechen Sie über Ihre Angst vor der Gewalt. Erzählen Sie genau, wovor Sie Angst haben. Dann kann Ihre Lehrerin/Ihr Lehrer Ihnen besser helfen.
- Wenden Sie sich an spezialisierte Organisationen oder Beratungsstellen, die Ihnen helfen können. Zum Beispiel Terre des Femmes.
- Wenden Sie sich an die Polizei. Sprechen Sie über die Gewalt. Erzählen Sie genau, was Ihnen passiert. Dann kann Ihnen die Polizei helfen.
Elke samenleving heeft verschillende opvattingen over wat eer is. Eer hangt vaak nauw samen met de erkenning en waardering van een persoon in de maatschappij. Vaak moet een persoon aan bepaalde verwachtingen voldoen om te worden erkend. Als een persoon niet voldoet aan deze verwachtingen, wordt dat vaak gezien als schending van de eigen eer of die van de familie.
Als de eer van de familie wordt geschonden of zou kunnen worden geschonden, gebruiken families soms hun macht om de familie-eer te redden of te herstellen. Deze families gebruiken daarvoor ook geweld. De leden van die families denken dat ze door dit geweld de eer van de persoon en de familie herstellen. Dit wordt eergerelateerd geweld genoemd.
In Duitsland is elke vorm van geweld ten opzichte van andere mensen verboden. Eergerelateerd geweld is daarom strafbaar en wordt bestraft. Zelfs als iemand denkt dat een andere persoon zijn eer of die van de familie heeft geschonden.
In Duitsland is het bijvoorbeeld geen schending van de eer als een persoon
- (seksuele) relaties voor het huwelijk heeft,
- voor het huwelijk geen maagd meer is,
- is verkracht (verkrachting is in Duitsland een strafbaar feit en wettelijk verboden),
- de familie heeft verlaten om op een andere plek te wonen,
- zich verweert tegen uithuwelijking,
- zich anders gedraagt dan de familie wil, bijvoorbeeld na school niet meteen naar huis gaat,
- zich anders kleedt dan de familie wil,
- geen relatie meer wil met de partner en hem of haar verlaat,
- een abortus laat doen.
Vormen van eergerelateerd geweld
In veel samenlevingen hebben mannen meer vrijheid en macht dan vrouwen. De rollen van mannen en vrouwen (genderrollen) zijn heel verschillend. Daarom zijn meestal vrouwen slachtoffer van eergerelateerd geweld.
Eergerelateerd geweld kan op veel manieren gebeuren, bijvoorbeeld:
- Controle: een meisje of vrouw wordt bewaakt door familieleden en mag niet weggaan met vriendinnen/vrienden of sporten.
- Lichamelijke bestraffing: een meisje of vrouw wordt geschopt of geslagen.
- Psychologische bestraffing: een meisje of vrouw wordt beledigd of bedreigd, de andere leden van de familie praten niet meer met haar, kijken haar niet aan en doen alsof ze er niet is.
- Een meisje of vrouw wordt tegen haar wil uitgehuwelijkt (gedwongen huwelijk).
- Een meisje of vrouw wordt gedwongen om zelfmoord te plegen.
- Een meisje of vrouw wordt vermoord door een ander familielid.
Soms beleven ook mannen eergerelateerd geweld, bijvoorbeeld als ze homoseksueel zijn of als ze het niet eens zijn met een gearrangeerd huwelijk.
Het geweld kan worden gepleegd door meer dan één familielid. De daders zijn meestal mannen en zelden vrouwen. Soms is het de partner van een persoon.
Hulp zoeken
Als u slachtoffer bent van eergerelateerd geweld of daar bang voor bent, zoek dan hulp:
- Praat met iemand die u kunt vertrouwen.
- Als u naar school gaat, kunt u contact opnemen met uw leraren, die u verder kunnen helpen. Praat over uw angst voor geweld. Vertel precies waar u bang voor bent. Uw lerares of leraar kan u dan beter helpen.
- Neem contact op met gespecialiseerde organisaties of adviescentra die u kunnen helpen. Bijvoorbeeld met Terre des Femmes.
- Neem ook contact op met de politie. Praat over het geweld. Vertel precies wat er met u gebeurt. Dan kan de politie u helpen.