Chaque société a une conception différente de l’honneur. L’honneur est souvent étroitement lié au fait d’être un membre reconnu et apprécié au sein d’une société. Souvent, pour être reconnue par les autres, une personne doit répondre à certaines attentes. Sinon, on considère qu’elle salit son propre honneur ou celui de sa famille.
Si l’honneur de la famille est sali ou pourrait l’être, les familles font usage de leur pouvoir pour sauver ou rétablir l’honneur de la famille, en allant même jusqu'à l’usage de la violence. Les membres de la famille croient que cette violence permet de rétablir l’honneur d’une personne ou de la famille. On parle alors de violence commise au nom de l’honneur.
En Allemagne, toute forme de violence sur les autres est interdite. La violence commise au nom de l’honneur est interdite et punie par la loi, même si la personne concernée est d’avis que l’autre personne a sali son honneur ou celui de sa famille.
En Allemagne, l’honneur n’est pas sali si une personne :
- a des petit(e)s ami(e)s (et des relations sexuelles) avant le mariage
- n’est plus vierge avant le mariage
- a été violée (en Allemagne, le viol est un acte criminel interdit et puni par la loi)
- a quitté sa famille pour aller vivre ailleurs
- refuse un mariage arrangé
- ne se comporte pas comme le voudrait sa famille, par exemple en ne rentrant pas immédiatement à la maison après l’école
- ne s’habille pas comme sa famille le voudrait
- ne souhaite plus vivre avec son/sa conjoint(e) et le/la quitte
- se fait avorter.
Types de violence commise au nom de l’honneur
Dans de nombreuses sociétés, les hommes ont plus de libertés et de pouvoir que les femmes. Les rôles de l’homme et de la femme (rôles des sexes) sont très différents. Ainsi, ce sont plus souvent les femmes qui sont victimes de la violence commise au nom de l’honneur.
La violence commise au nom de l’honneur peut prendre de nombreuses formes, telles que :
- le contrôle : la fille ou la femme est surveillée par les membres de la famille et n’a pas le droit de sortir avec des ami(e)s ou de faire du sport
- le châtiment corporel : la fille ou la femme reçoit des coups de pied ou elle est battue
- la punition psychologique : la fille ou la femme est insultée ou menacée ; les autres membres de la famille ne parlent plus avec elle, ne la regardent plus et l’ignorent
- la fille ou la femme est mariée contre son gré (mariage forcé)
- la fille ou la femme est contrainte au suicide
- la fille ou la femme est assassinée par un autre membre de sa famille.
Parfois, un homme peut aussi être victime de la violence commise au nom de l’honneur, par exemple s’il est homosexuel ou s’il n’est pas d’accord avec un mariage arrangé.
La violence peut être exercée par plusieurs membres de la famille. Les auteurs de cette violence sont plus souvent des hommes que des femmes. Parfois, il s’agit du partenaire.
Se faire aider
Si vous êtes victime de violence commise au nom de l’honneur ou avez peur de l’être, faites-vous aider :
- parlez à une personne de confiance.
- si vous allez à l’école, vous pouvez vous adresser à un(e) professeur(e) qui pourra vous aider. Parlez de votre peur de la violence. Décrivez exactement de quoi vous avez peur. Ainsi, votre professeur(e) pourra mieux vous aider.
- adressez-vous à des organismes spécialisés ou à des centres de conseil qui pourront vous aider, par exemple Si vous êtes victime de violence commise au nom de l’honneur ou avez peur de l’être, faites-vous aider : parlez à une personne de confiance. si vous allez à l’école, vous pouvez vous adresser à un(e) professeur(e) qui pourra vous aider. Parlez de votre peur de la violence. Décrivez exactement de quoi vous avez peur. Ainsi, votre professeur(e) pourra mieux vous aider. adressez-vous à des organismes spécialisés ou à des centres de conseil qui pourront vous aider, par exemple Terre des Femmes.
- adressez-vous à la police. Parlez de la violence que vous subissez. Racontez exactement ce qui vous arrive. La police pourra alors vous aider.
جوامع مختلف در مورد معنای شرف و آبرو نظرات متفاوتی دارند. بسیاری از اوقات شرف و آبرو ارتباط مستقیمی با پذیرش و ارزشمندی فرد در جامعه دارد. غالباً باید شخص انتظارات مشخصی را برآورده کند تا پذیرفته شود. اگر کسی این انتظارات را برآورده نکند، این امر به عنوان از دست رفتن آبروی خود یا خانواده اش درک میشود.
خانواده ها گاهی در صورت از دست رفتن آبروی خانواده یا احتمال آبروریزی، از قدرت خود استفاده میکنند تا شرف و آبروی خود را نجات دهند یا دوباره به دست آورند. خانواده ها برای این کار خشونت هم میورزند. اعضای خانواده فکر میکنند با اِعمال خشونت، آبرو و شرف شخص یا خانواده دوباره به دست می آید. چنین رفتاری خشونت ناموسی نامیده میشود.
درآلمان اعمال هرگونه خشونتی نسبت به دیگران ممنوع است. به همین دلیل خشونت ناموسی هم مطابق قانون ممنوع است و مجازات میشود حتی اگر کسی فکر کند که شخصی شرافت و آبروی او یا آبروی خانواده را جریحه دار کرده است.
اگر کسی در آلمان مثلاً کارهای زیر را انجام دهد، به معنای از دست رفتن شرف و آبروریزی نیست:
- قبل از ازدواج رابطه (جنسی) داشته باشد،
- قبل ازازدواج باکره نباشد،
- مورد تجاوزجنسی قرار گرفته باشد (تجاوزدر آلمان جرم کیفری و مطابق قانون ممنوع است)،
- خانواده را ترک کرده باشد، تا جای دیگری زندگی کند،
- حاضر نشود تن به ازدواج سنتی و از پیش ترتیب داده شده بدهد،
- رفتارش مطابق خواسته خانواده نباشد، مثلاً بعد از مدرسه بلافاصله به خانه نرود،
- لباسی که مطابق نظر خانواده است، نپوشد،
- نخواهد به رابطه اش با شریک (پارتنر) خود ادامه دهد و او را ترک کند،
- بخواهد سقط جنین کند.
انواع خشونت ناموسی
در بسیاری از جوامع مردها بیش از زنان آزادی و قدرت دارند. نقش مرد و زن (نقشهای جنسیتی) خیلی متفاوت است. به این دلیل معمولاً زنان قربانی خشونت ناموسی میشوند.
خشونت ناموسی ممکن است اشکال مختلفی داشته باشد، برای مثال:
- کنترل کردن: دختر و یا زن تحت نظارت افراد خانواده قرار دارد و اجازه ندارد با دوستان دختر و پسرش بیرون برود یا ورزش کند.
- مجازات بدنی: دختر یا زن مورد ضربه و لگد قرار میگیرد.
- مجازات روانی: دختر یا زن مورد توهین یا تهدید قرار میگیرد، اعضای دیگر خانواده با او حرف نمیزنند، نگاهش نمیکنند و وجودش را ندیده میگیرند.
- دختر یا زن بر خلاف میلش وادار به ازدواج میشود (ازدواج اجباری).
- دختر یا زن مجبور میشود خودکشی کند.
- دختر یا زن توسط یکی از افراد خانواده کشته میشود.
گاهی نیز مردها مورد خشونت ناموسی قرارمیگیرند، مثلاً در صورتی که همجنسگرا باشند یا با یک ازدواج سنتی از پیش ترتیب داده شده، موافق نباشند.
ممکن است خشونت توسط بیش از یک عضو خانواده انجام شود. مرتکبین معمولاً مرد هستند و در موارد معدودی زن. گاهی هم خشونت از طرف شریک (پارتنر) شخص انجام میشود.
کمک گرفتن
اگر قربانی خشونت ناموسی هستید یا میترسید مورد خشونت ناموسی قرار بگیرید، کمک بگیرید:
- با شخصی که مورد اعتماد شماست صحبت کنید.
- اگر به مدرسه میروید، میتوانید با معلمتان صحبت کنید که میتواند به شما کمک کند. در مورد ترس خود از خشونت صحبت کنید. دقیقاً شرح بدهید که از چه چیزی میترسید. در اینصورت معلمتان بهتر میتواند به شما کمک کند.
- به سازمانهای تخصصی یا مراکز مشاوره مراجعه کنید تا به شما کمک کنند. به عنوان مثال به سازمان Terre des Femmes (سرزمین زنان).
- به پلیس مراجعه کنید. در مورد خشونت صحبت کنید. دقیقاً بگوئید که چه اتفاقی برایتان افتاده است. در اینصورت پلیس بهتر میتواند به شما کمک کند.